Stan zagrożeń w internecie znajduje się obecnie na poziomie standardowym. Nie występują duże epidemie a eksperci z Kaspersky Lab nie zanotowali żadnych poważnych incydentów związanych z bezpieczeństwem. Poziom zagrożenia: 1

Klienci spamerów w Rosji


Victor Dronov

Kim są spamerzy i kto korzysta z ich usług - to pytania najczęściej zadawane specjalistom zajmującym się zwalczaniem spamu. Podczas gdy firmy zabezpieczające przed niechcianą pocztą działają zwykle stosunkowo jawnie, równoległy światek spamerów, z całkiem zrozumiałych powodów, owiany jest tajemnicą.

Dlatego też, biorąc pod uwagę niedawne wydarzenia (tj. wprowadzenie 1 lipca 2006 r. nowej ustawy o reklamie, stanowiącej pierwszy krok w kierunku wprowadzenia kontroli legislacyjnej nad zjawiskiem spamu w Rosji), firmy Kaspersky Lab i Subscribe.Ru przeprowadziły badanie dotyczące klientów usług spamerów.

Naszym celem nie było zdemaskowanie nielegalnych spamerów. Chcieliśmy raczej ustalić, kim jest typowy klient tego typu usług i czy nowa ustawa będzie miała na niego jakikolwiek wpływ.

Wybór uczestników

Na podstawie danych z działu firmy Kaspersky Lab zajmującego się zwalczaniem spamu utworzono listę 500 firm. W okresie, w którym przygotowywaliśmy badanie, wszystkie z nich wykorzystywały spam jako narzędzie reklamy. Liczba firm zaliczających się do poszczególnych obszarów działalności została wybrana na podstawie ilości spamu wykorzystywanego do reklamowania tych obszarów za pośrednictwem Runetu (rosyjskiego segmentu Internetu). Dane z Laboratorium Antyspamowego pokazują, że spory odsetek klientów spamerów to firmy działające w branży turystycznej i rozrywkowej (14%), w branży usług remontowych i związanych z przeprowadzkami (9,3%) oraz branży poligraficznej (7%). Uwzględniono również inne, mniej liczne kategorie.

0607_spammers_graph1_en.png
Rys. 1: Branże rozpatrywane w badaniu

W jaki sposób przeprowadziliśmy badanie

Celem badania było uzyskanie informacji bezpośrednio od osób, które zamówiły masowe wysyłki. Zakładaliśmy, że osoby te nie będą chciały udzielić nam szczegółowych informacji. Ponieważ przypuszczenia te potwierdziły się, przeprowadziliśmy anonimowe badanie telefoniczne. Osoba zadająca pytania była rzekomym "pracownikiem niewielkiej firmy", który chciał zamówić masową wysyłkę, jednak przed podjęciem działań postanowił "skonsultować się z kolegami z tego samego segmentu rynkowego".

Wszystkie dane uzyskane w badaniu zostały zanalizowane przez specjalistów z Subscribe.ru.

Negatywny wpływ spamu na wizerunek firmy

Istotne jest to, że prawie 60% (57,9%) osób zamawiających wysyłki spamu po usłyszeniu, że nie chodzi tylko o oferowane przez ich firmy towary i usługi, ale również o reklamowanie ich za pomocą spamu, przyjęło pozycję obronną i zaczęło kategorycznie zaprzeczać wykorzystywaniu spamu jako formy reklamy. Oznacza to, że firmy, które decydują się skorzystać z usług spamerów, są w pełni świadome negatywnej reakcji publicznej. To jednak w żaden sposób nie skłania tych firm do zmiany taktyki.

Wielu respondentów odwoływało się do nowej ustawy o reklamie. Twierdzili oni, że oficjalne uznanie spamu za nielegalną formę reklamy skłoni ich do zrezygnowania z wykorzystywania go do reklamowania swoich towarów i usług. Czas pokaże, jak szczere były te deklaracje.

Pozycja klienta w firmie

Jednym z pytań, na które chcieliśmy uzyskać odpowiedź, było: kto podejmuje decyzję o wykorzystaniu masowych wysyłek i kto kontaktuje się ze spamerami? Z przeprowadzonego badania telefonicznego wynika, że w ponad 80% przypadków jest to menedżer ds. reklamy. Jednak w zamawianiu masowych wysyłek aktywnie uczestniczą również dyrektorzy firmy. 5,6% firm biorących udział w badaniu przyznało, że dyrektorzy nie tylko zainicjowali proces, ale również nawiązali kontakty biznesowe ze spamerami. Oczywiście, nie znaczy to, że masowa wysyłka jest tak istotną kwestią, że tylko dyrektor może się nią zajmować. Raczej, badane firmy to małe przedsiębiorstwa zatrudniające kilku (lub kilka tuzinów) pracowników.

0607_spammers_graph2_en.png
Rys. 2: Pozycja w firmie

Koszt masowej wysyłki

Koszt jednej masowej wysyłki waha się w granicach od 29 do 1 300 Euro. Przy tym, 50% respondentów przyznało, że za jedną masową wysyłkę zapłacili od 87 do 175 Euro. Dla firmy jest to nieznaczna suma, o wiele mniejsza niż koszt innego rodzaju legalnej reklamy.

0607_spammers_graph3_en.png
Rys. 3: Koszt pojedynczej wysyłki masowej

Liczba adresów wykorzystywanych w masowych wysyłkach

Liczba adresów wykorzystywanych w masowych wysyłkach różniła się znacznie, w zależności od tego, kto był dostawcą tego typu usług. Najmniejsza liczba adresów wynosiła 100, największa 3 700 000. Jak pokazuje wykres, 32,5% klientów spamerów dąży do jak największego zasięgu, zamawiając masowe wysyłki wysyłane do ponad miliona adresów. Oczywiście, oznacza to, że zainteresowanie odbiorców spamu konkretnymi towarami i usługami w ogóle nie jest brane pod uwagę.

0607_spammers_graph4_en.png
Rys. 4: Liczba adresów wykorzystywanych w jednej masowej wysyłce

Koszt masowej wysyłki/liczba adresów w stosunku do położenia geograficznego klienta

Jak wynika z poniższej tabeli, koszt masowej wysyłki różni się w zależności od położenia geograficznego klienta:

Miasto do 87 Euro 88-175 Euro 176-262 Euro 263-437 Euro powyżej 437 Euro
Moskwa 29,4% 58,8% 5,9% 0,0% 5,9%
Sankt Petersburg 50,0% 25,0% 25,0% 0,0% 0,0%
Inne miasta 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 100%

W Moskwie większość masowych wysyłek kosztuje od 88 do 175 Euro, podczas gdy w Sankt Petersburgu do 87 Euro. Według respondentów, we wszystkich innych miastach koszt jednej masowej wysyłki wynosi ponad 437 Euro.

Liczba adresów wykorzystywanych w jednej masowej wysyłce różni się w zależności od położenia geograficznego klienta w następujący sposób:

Miasto do 1000 adresów 1 001-
5 000
5 001-
10 000
10 001-
100 000
100 001-
500 000
500 001-
1 000 000
powyżej
1 000 000 adresów
Moskwa 0,0% 11,1% 22,2% 22,2% 0,0% 3,7% 40,7%
Sankt Petersburg 22,2% 22,2% 11,1% 22,2% 0,0% 11,1% 11,1%
Inne miasta 25,0% 0,0% 25,0% 25,0% 0,0% 0,0% 25,0%

Skuteczność spamu

Żaden z respondentów nie był przygotowany na oszacowanie, jak skuteczne mogą być masowe wysyłki materiałów reklamowych (tj. firmy, które zamawiają masowe wysyłki nie miały pojęcia, czy takie wysyłki będą miały pozytywny efekt). W przybliżeniu respondenci określili, że wskaźnik zainteresowania ofertą kształtuje się na poziomie 0,01% - 0,05%. Wiele osób twierdziło, że trudno jest oszacować skuteczność spamu, jeśli stosowany jest on w połączeniu z innymi formami reklamy.

Klienci spamerów, poproszeni o oszacowanie skuteczności usług, z których korzystali, nie wiedzieli, jak wiele adresów otrzymałoby w rzeczywistości spam, gdyby zamówili masową wysyłkę do miliona adresów. Jeden z respondentów powiedział, że pierwsze zamówienie masowych wysyłek byłoby ostatnim, ponieważ dział call center firmy musiałby odbierać tysiące telefonów od rozwścieczonych odbiorców spamu.

Wnioski

Dane uzyskane w badaniu pozwoliły na sformułowanie następujących wniosków:

  1. Osoby korzystające z usług spamerów są w pełni świadome, że mimo pewnych pozytywnych reakcji mogą wywołać irytację lub złość pozostałych odbiorców masowych wysyłek (których mogą być tysiące lub miliony). Firmy wykorzystujące spam są zazwyczaj bardzo małe; dlatego uważają, że nie muszą przejmować się swoją reputacją.
  2. Masowa wysyłka nie kosztuje dużo. Mimo to żaden z respondentów nie potrafił oszacować zarówno pozytywnych, jak i negatywnych efektów wykorzystania masowych wysyłek. Klienci spamerów nie analizują odbiorców spamu. Wysyłki masowe zamawiane są zgodnie z zasadą: "są tanie, dlaczego więc z nich nie skorzystać".
  3. Zakaz masowych wysyłek odniósł skutek w przypadku niektórych respondentów: niektórzy z nich zaprzestali wysyłania spamu. Spowodowane było to potencjalnymi konsekwencjami prawnymi, jak również ryzykiem narażenia na szwank reputacji firmy. Mimo to trudno będzie ocenić, jaki skutek na wysyłanie spamu w Runecie będzie miała nowa ustawa, dopóki nie będzie obowiązywała przynajmniej przez sześć miesięcy.
Źródło:
Kaspersky Lab